Xidmət
Çəplik (çəpgözlük) əməliyyatı
Çəplik — gözlərin eyni nöqtəyə paralel baxmaması vəziyyətidir. Uşaqlarda və böyüklərdə rast gəlinir, müxtəlif növləri var və müalicə yanaşması növünə görə fərqlənir.
Çəplik nədir və niyə gecikdirilməməlidir
Normalda hər iki göz eyni istiqamətə baxır və beyin iki təsviri birləşdirərək vahid, həcmli görüntü formalaşdırır. Gözlərdən biri fərqli istiqamətə baxdıqda bu birləşdirmə pozulur.
Uşaqlarda beyin çox vaxt çəp gözün təsvirini «söndürür» — nəticədə həmin gözün görməsi zəifləyə bilər. Çəpliyin uzun müddət korreksiya edilmədən qalması beynin hər iki gözün görməsini birləşdirmə qabiliyyətini çətinləşdirir. Buna görə vaxtında müraciət əhəmiyyətlidir.
Böyüklərdə sonradan yaranan çəplik ikigörmə ilə müşayiət oluna bilər və bu, ayrıca qiymətləndirmə tələb edir.
Kimlər müraciət edə bilər
- Gözlərinin fərqli istiqamətə baxdığı hiss olunan uşaqlar və böyüklər
- İkigörmədən şikayət edənlər
- Əvvəllər çəplik əməliyyatı olunmuş, lakin çəpliyi qalan və ya təkrar yaranan şəxslər
- Bir gözün görməsi digərindən nəzərəçarpan dərəcədə zəif olanlar
Müayinə və planlaşdırma
- Hər iki gözün görmə itiliyinin ölçülməsi
- Çəplik bucağının qiymətləndirilməsi
- Göz hərəkətlərinin yoxlanılması
- Refraksiyanın (göz nömrəsinin) təyini
- Gözün ümumi müayinəsi
Bəzi çəplik növlərində ilk addım eynək və ya görmə zəifliyinin müalicəsi ola bilər — cərrahi müdaxilə hər halda birinci seçim deyil.
Əməliyyat və bərpa dövrü
Əməliyyat gözü hərəkət etdirən əzələlərin gərginliyinin və birləşmə yerinin dəyişdirilməsi ilə aparılır. Göz yuvasından çıxarılmır. Uşaqlarda adətən ümumi anesteziya, böyüklərdə vəziyyətə görə fərqli keyləşdirmə üsulları tətbiq edilir.
Əməliyyatdan sonra gözdə qızartı və narahatlıq bir müddət davam edə bilər. Böyük bucaqlı və ya əvvəllər əməliyyat olunmuş hallarda tam düzəlişə bir müdaxilə ilə nail olmaq həmişə mümkün olmur və mərhələli yanaşma tələb oluna bilər — bu, əməliyyatdan əvvəl açıq müzakirə edilir.
Risklər barədə
Hər cərrahi müdaxilədə olduğu kimi, çəplik əməliyyatının da riskləri və mümkün fəsadları var. Bunlar əməliyyatdan əvvəl fərdi olaraq izah edilir.
Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır
Uşaqda gözlərin paralel baxmadığı nəzərə çarpırsa, «böyüyər, keçər» gözləntisi ilə gözləməyin — müayinədən keçirin. Böyükdə qəfil yaranan çəplik və ya ikigörmə isə gecikdirilməməlidir.
Suallar
Tez-tez verilən suallar
Uşağımın çəpliyi yaşla öz-özünə keçərmi?
Yenidoğulmuşlarda ilk aylarda gözlərin qeyri-sabit hərəkəti ola bilər. Lakin davam edən çəplik müayinə tələb edir və gözləmək görmənin zəifləməsinə imkan yarada bilər.
Əməliyyat neçə yaşdan mümkündür?
Vaxt çəpliyin növündən və uşağın vəziyyətindən asılıdır və fərdi müəyyən edilir.
Əvvəl əməliyyat olunmuşam, çəpliyim qalıb — nə etmək olar?
Təkrar müdaxilə mümkündür. Belə hallarda müayinə daha ətraflı aparılır, çünki əvvəlki əməliyyat toxumaların vəziyyətinə təsir edir.
Çəplik yalnız estetik problemdirmi?
Xeyr. Çəplik görmənin inkişafına və hər iki gözün birgə işləməsinə təsir edə bilər.
Qəbul
Növbəti addım — müayinə
Çəplik bucağı və uyğun yanaşma yalnız müayinə ilə müəyyən edilir.