Katarakta (mirvari suyu) əməliyyatı

Katarakta nədir

Gözün içərisində, bəbəyin arxasında yerləşən büllur normalda şəffafdır və işığı tor qişada fokuslayır. Yaşla, bəzi xəstəliklərlə, travma və ya uzunmüddətli dərman qəbulu ilə əlaqədar büllur bulana bilər. Bu proses adətən tədricən gedir və dərmanla geri qaytarılmır; şəffaflığını itirmiş büllurun yerinə süni gözdaxili linza qoyulması hazırda qəbul edilmiş müalicə yanaşmasıdır.

Hansı əlamətlər ola bilər

• Görmənin tədricən dumanlanması
• Rənglərin solğun görünməsi
• Gecə avtomobil idarə edərkən işıqlardan qamaşma
• İşıq mənbələrinin ətrafında halqalar
• Eynək nömrəsinin tez-tez dəyişməsi
• Yaxşı işıqda belə oxumaqda çətinlik

Bu əlamətlər başqa göz xəstəliklərində də rast gəlinir — dəqiq səbəb müayinə ilə müəyyən edilir.

Kimlər əməliyyat barədə düşünə bilər

Kataraktanın gündəlik həyata — oxumağa, işləməyə, avtomobil idarə etməyə — mane olduğu hallarda cərrahi müalicə müzakirə olunur. Əməliyyatın vaxtı fərdi qərardır: yalnız müayinədə aşkarlanan, lakin görməyə hiss olunacaq təsir göstərməyən katarakta müşahidə altında saxlanıla bilər.

Qərarı çətinləşdirən amillər ola bilər: gözün digər xəstəlikləri, şəkərli diabet, əvvəlki göz əməliyyatları, buynuz qişanın vəziyyəti. Bunlar əməliyyatı istisna etmir, lakin planlaşdırmaya təsir edir.

Müayinə və planlaşdırma

• Görmə itiliyi ölçülür
• Bəbək genişləndirilərək büllur və göz dibi qiymətləndirilir
• Gözdaxili təzyiq yoxlanılır
• Gözdaxili linzanın gücünü hesablamaq üçün gözün ölçüləri götürülür
• Buynuz qişanın vəziyyəti nəzərə alınır

Linza seçimi bu ölçmələrə və xəstənin gündəlik ehtiyaclarına görə müzakirə edilir. Heç bir linza növü hər göz üçün eyni dərəcədə uyğun deyil.

Əməliyyat və bərpa dövrü

Müasir katarakta cərrahiyyəsində büllur kiçik kəsikdən ultrasəs enerjisi ilə parçalanaraq çıxarılır (fakoemulsifikasiya) və yerinə qatlanan gözdaxili linza yerləşdirilir. Kəsik kiçik olduğundan belə əməliyyatlarda adətən tikiş qoyulmasına ehtiyac qalmır.

Büllurun çox sərtləşdiyi, uzun müddət gecikmiş hallarda, həmçinin buynuz qişanın və gözün ümumi vəziyyətinin ağır olduğu hallarda büllurun bütöv şəkildə, daha böyük kəsikdən çıxarılması üsulu seçilə bilər. Bu, gözün vəziyyətindən asılı olaraq verilən cərrahi qərardır.

Əməliyyat adətən damcı və ya yerli keyləşdirmə altında aparılır. Bərpa dövrü fərdidir: ilk günlərdə görmə dumanlı ola, işıq narahatlıq verə bilər. Bu müddətdə damcı müalicəsinə əməl etmək, gözü ovuşdurmamaq və həkimin təyin etdiyi yoxlamalara gəlmək vacibdir. Fəaliyyətə qayıtma müddəti şəxsdən şəxsə dəyişir.

Nə vaxt həkimə müraciət etmək lazımdır

Görmə tədricən pisləşirsə, gecə işıqlardan qamaşma artırsa və ya eynək nömrəsi tez-tez dəyişirsə, müayinədən keçmək məsləhətdir. Əməliyyatdan sonra gözdə güclü ağrı, artan qızartı və ya görmənin kəskin pisləşməsi olarsa — dərhal müraciət edin.